Kaderbrief 2020-2024

Financiële ontwikkelingen

Ontwikkeling

Nr.

Onderwerp

L/B

I/S

2020

2021

2022

2023

2024

Budgettair neutraal

09.01

Binnenvest 2020 (t.l.v. geoormerkt deel beschermd wonen)

B

I

-1.500

    
   

L

I

1.500

    

Mee/Tegenvaller

09.02

Niet realiseren ombuiging contigentregeling WMO Begeleiding

L

S

 

50

50

50

50

 

09.03

Vrijval restbudget huisvesting bijzondere doelgroepen

L

I

-274

    
 

09.04

Innovatie WMO subregionaal dekken uit Regionaal investeringsfonds

L

I

-400

    
 

09.05

Inzet regionale middelen voor Maatschappelijke zorg

B

I

-1.000

    
   

L

I

-1.000

    
     

1.000

    
 

09.06

Afbouw tijdelijke extra capaciteit voor veranderopgaven sociaal domein

L

I

 

750

375

  
 

09.07

RDOG Veilig Thuis en overige taken

L

S

710

656

594

589

589

 

09.08

Uitvoeringscapaciteit WMO

L

S

100

300

225

225

225

 

09.09

Toename WMO maatwerkvoorzieningen

B

S

-978

-900

-1.150

-1.400

-1.650

   

L

S

1.009

1.592

1.958

1.983

3.080

 

09.10

Voorziening statushouders

L

I

50

    
 

09.11

SD Tekort 2024 sociaal domein

B

I

    

1.130

 

09.12

Structurele doorwerking meicirculaire 2018

B

I

    

637

 

09.13

Onjuiste verwerking Kaderbrief 2019-2022

L

I

   

430

430

Bijsturing

09.14

Bijsturingsvoorstel sociaal Domein en bijsturing TWO

L

S

 

-1.953

-2.011

-1.686

-1.761

 

09.15

Resterende taakstelling binnen het hek sociaal domein

L

S

   

-2.629

-4.700

 

09.16

Storting voordelig saldo 2020 in reserve sociaal domein

L

I

761

    

Tot.

    

-22

495

41

-2.438

-1.969

Bedragen x 1.000,-

Budgettair neutraal

09.01 De Binnenvest 2020 t.l.v. geoormerkt deel beschermd (SD)

Stichting Binnenvest wordt gesubsidieerd voor het voorkomen van dak- en thuisloosheid, toeleiden naar zorg, opvangen van dak- en thuislozen en het ambulant begeleiden bij dak- en thuislozen die uitstromen uit de opvang naar een eigen woonruimte. Dit gebeurt voor jongeren, alleenstaanden en gezinnen. Binnenvest heeft meer subsidie aangevraagd dan we als centrum-gemeente tot onze beschikking hebben. Men heeft meer middelen nodig omdat er sprake is van een dubbele opdracht: decentraliseren van de maatschappelijke opvang richting lokale gemeenten en centraal opvangen in Leiden. Daarnaast zijn de kosten gestegen door een grotere inzet van beveiliging (doordat er meer clienten verblijven op de Nieuwe Energie) en door een loonstijging in de sector. De extra kosten van 1,5 miljoen voor 2020 worden gedekt door een onttrekking van 1,5 miljoen aan de reserve sociaal domein. Het betreft regionale middelen Beschermd wonen die geoormerkt zijn binnen de reserve sociaal domein.

Mee- / tegenvaller

09.02 Niet realiseren ombuiging contingentregeling Wmo begeleiding (SD)

In het bijsturingsvoorstel sociaal domein 2019 is vanaf 2021 een structurele besparing opgenomen van 50.000. Deze besparing kan niet worden gerealiseerd. Er zal elders moeten worden bijgestuurd om dit nadeel op te vangen.

09.03 Vrijval restbudget huisvesting bijzondere doelgroepen (SD)

Er is een budget beschikbaar van 774.000 voor huisvesting bijzondere doelgroepen. Daarvan is 500.000 bestemd voor de nieuwe subsidieregeling huisvesting bijzondere doelgroepen. Het restant van 274.000 kan vrijvallen en wordt gestort in de reserve sociaal domein.

09.04 Innovatie Wmo subregionaal dekken uit regionaal investeringsfonds (SD)

Benodigde middelen voor innovatie Wmo subregionaal kunnen uit het regionaal investeringsfonds worden bekostigd. Het incidentele Leidse budget kan ingezet worden om het tekort op het sociaal domein te verlagen.

09.05 Inzet regionale middelen voor maatschappelijke zorg (SD)

Leiden besteedt 1 miljoen aan lokale middelen voor de regionale maatschappelijke zorg. Dit miljoen zal in 2020 worden gedekt uit de reserve sociaal domein onderdeel beschermd wonen.

09.06 Afbouw tijdelijke extra plankosten voor veranderopgaven sociaal domein (SD)

In 2020 is incidenteel 750.000 geraamd voor plan- en frictiekosten in het sociaal domein voor o.a. jeugdzorg, Wmo maatwerkvoorzieningen (waaronder ontwikkeling Wmo-dashboard, voorbereiding inkoop 2022), maatschappelijke opvang (decentralisatie), participatie, preventie en uitvoering geven aan de opgenomen bijsturingsvoorstellen. De inzet is om de extra bezetting medio 2022 afgebouwd te hebben. Daarvoor zal een afbouwplan worden opgesteld. In 2021 is € 750.000 nodig en in 2022 375.000. De tijdelijke extra bezetting is o.a. nodig om de veranderopgaven in het sociaal domein goed af te kunnen ronden. De dekking wordt gevonden binnen het sociaal domein.

09.07 RDOG Veilig thuis en overige taken (SD)

Het aantal meldingen Veilig Thuis is veel hoger dan verwacht. Dat is een landelijk fenomeen. De kosten voor Leiden nemen toe met structureel 366.000. Mogelijk komen er extra rijksmiddelen in de septembercirculaire 2020. Daarnaast nemen de kosten van diverse overige sterk geprotocolliseerde taken, waaronder het rijksvaccinatieprogramma, structureel toe met 196.000. Binnen het sociaal domein zal bijgestuurd worden vanaf 2021. Voor 2020 is een onttrekking van 562.000 aan de reserve sociaal domein geraamd.

We stellen voor om de meerkosten RDOG op te vangen vanuit de algemene middelen in plaats van de taakstelling binnen het hek sociaal domein verder te laten oplopen. De RDOG voert grotendeels wettelijke taken uit met een beperkte beleidsmatige samenhang met de andere onderdelen van het sociaal domein. Zie ook inleidend hoofdstuk sociaal domein.

09.08 Uitvoeringscapaciteit Wmo (SD)

Vanaf 2015 is de bezetting bij het team Maatschappelijke ondersteuning uitgebreid, waarbij steeds incidentele middelen t/m 2020 zijn ingezet als dekking. De aantallen bij de WMO maatwerkvoorzieningen nemen nog steeds toe. Een deel van de rijksgelden had ingezet moeten worden als dekking van de extra uitvoeringskosten, maar dat is niet gebeurd. In 2019 is 450.000 extra nodig geweest. In 2020 is 350.000 aan incidentele dekking geregeld. In 2020 is nog 100.000 extra nodig. Vanaf 2021 zal worden geprobeerd om de werkprocessen zodanig aan te passen, dat er 2 fte minder nodig zijn en vanaf 2022 weer 1 fte minder. Het zal een lastige opdracht zijn, omdat de aantallen verstrekkingen toenemen en wachttijden niet acceptabel zijn. Structureel zal er 225.000 nodig voor de resterende extra bezetting.

09.09 Toename Wmo maatwerkvoorzieningen (SD)

In 2019 is conform verwachting gedurende het jaar het aantal cliënten voor huishoudelijke ondersteuning (vooral veroorzaakt door de aanzuigende werking van het abonnementstarief) en Individuele Begeleiding (trend sinds 2015) gestegen. Voor de individuele begeleiding geldt dat de stijging harder is gegaan dan geraamd, veroorzaakt door de toenemende vergrijzing in combinatie met het langer thuiswonen.
Ook het aantal verstrekkingen van woningaanpassingen en vervoersdiensten en –voorzieningen is hoger dan verwacht. Voor woningaanpassingen, met name trapliften, geldt tevens dat de prijzen zijn verhoogd als gevolg van een nieuw aanbesteed contract. Deze kostenstijging moet als structureel worden beschouwd.
Het begrote budget voor Pgb voor individuele en groepsbegeleiding is ontoereikend gebleken ten opzichte van de uitgaven op dit vlak.
De inkomsten uit eigen bijdragen blijken op basis van gegevens van het CAK structureel lager uit te vallen. In 2019 zijn nog veel eigen bijdragen ontvangen die betrekking hadden op 2018, waardoor het effect van het abonnementstarief niet goed zichtbaar was. Voor 2020 wordt de opbrengst eigen bijdragen verlaagd met 72.000
Het budget is onvoldoende om de bovengenoemde kostenstijgingen en lagere baten op te vangen. Voor 2020 is een bijstelling van het budget noodzakelijk van afgerond 1 miljoen en dat loopt op tot 3 miljoen vanaf 2024. Voor de aanzuigende werking bij huishoudelijke ondersteuning wordt gerekend op compensatie van het Rijk van 400.000 over 2019 (uit te keren in 2020) tot 1,65 miljoen vanaf 2024. De verwachte rijkscompensatie bedraagt circa 50% van de kostentoename. De verwachte kosten in 2024 liggen 3,3 miljoen hoger dan de werkelijke kosten in 2018. De aanname is dat de helft van de stijging wordt veroorzaakt door de aanzuigende werking van het abonnementstarief.

09.10 Voorziening statushouders

Het traject ten behoeve van de aanwijzing van de nieuwe locatie voor de 16 woningen statushouders, komende van de Sumatrastraat, is vertraagd en de intensiteit van de ambtelijke inzet is sinds december 2019 fors toegenomen. De oorzaak hiervan ligt bij participatie, WOB-verzoeken en onderzoek naar alternatieve locaties. Het tekort aan budget voor plankosten wordt dientengevolge geraamd op 177.769. De voorziening ter dekking van de kosten is als onderdeel van de jaarrekening 2019 met 134.496 opgehoogd. Daarom moet € 43.273 extra gestort worden in de voorziening. Voorgesteld wordt om het krediet Verplaatsen 16 woningen Sumatrastraat Statushouders te verhogen met €177.769 en dit te dekken uit de Voorziening Huisvesting Statushouders. Daarnaast moet een extra storting plaatsvinden van 6.819 om de werkelijke stand van de voorziening aan te laten bij de benodigde stand van de voorziening per ultimo 2019.

09.11 Structureel tekort 2024 bijsturingsvoorstel sociaal domein (SD)
In het bijsturingsvoorstel sociaal domein (RV19.0114) was voor 2023 een onttrekking opgenomen van 1,13 miljoen, omdat de taakstelling niet volledig structureel kon worden ingevuld. Nu moet de taakstelling vanaf 2024 alsnog structureel worden ingevuld.

09.12 Structurele doorwerking meicirculaire Gemeentefonds 2018 (SD)

Vanuit de mei-circulaire 2018 zijn allerlei ontwikkelingen in het sociaal domein bijgesteld. De laatste jaarschijf werd gedekt door een onttrekking van 637.301. Vanaf 2024 kan dit niet meer uit de reserve worden gedekt.

09.13 Correctie verwerking Kaderbrief 2019-2022 (SD)

Bij de Kaderbrief 2019-2022 was een storting van 430.000 in het sociaal domein incidenteel verwerkt, terwijl het structureel had moeten zijn. Dit was al gemeld in het raadsvoorstel Bijsturing Sociaal domein (RV 19.0114). Vanaf 2023 is er een taakstelling van 430.000 opgenomen, die nu moet worden ingevuld buiten het sociaal domein.

Bijsturing

09.14 Bijsturingsvoorstel sociaal Domein en bijsturing TWO (SD)

Bij deze Kaderbrief 2020-2024 treedt een aanvullend nadeel op binnen het financieel hek rond het sociaal domein. Er is een eerste aanzet gedaan om een deel van het ontstane tekort binnen het financieel hek sociaal domein op te vangen. Daarnaast wordt binnen de TWO gewerkt aan een structurele besparing op de Jeugdhulp vanaf 2021. Dit zou voor Leiden een besparing van 650.000 moeten opleveren.

(x 1.000, - = voordeel)

2020

2021

2022

2023

2024

Bijsturingsvoorstel en bijsturing TWO

0

-1.953

-2.011

-1.686

-1.761

09.15 Taakstelling financieel hek sociaal domein

Na de verwerking van de financiële ontwikkelingen binnen het hek rond het sociaal domein en de al uitgewerkte bijsturingsvoorstellen onder 9.14 resteert een tekort van € 2,6 miljoen in 2023 en € 4,7 miljoen vanaf 2024. Conform de huidige omgang met het hek wordt dit tekort als taakstelling in de begroting opgenomen. Gezien de omvang van het nieuwe tekort, de al lopende ombuigingen uit het bijsturingsvoorstel RV19.0114 en de onzekerheid over de toekomstige verdeling van het Gemeentefonds stellen we voor om in 2021 en 2022 het tekort binnen het sociaal domein vanuit de algemene middelen op te vangen. Zie ook het inleidend hoofdstuk sociaal domein en de uiteenzetting van de financiële positie.

09.16 Storting voordelig saldo 2020 in reserve sociaal Domein (SD)

In 2020 ontstaat een voordelig saldo van € 761.000 binnen het hek van het sociaal domein doordat een deel van de tegenvallers vanuit de algemene middelen wordt opgevangen,. Conform de afspraken over het financieel hek rond het sociaal domein wordt dit saldo toegevoegd aan de reserve sociaal domein om toekomstige tegenvallers op te vangen.