Kaderbrief 2021-2025

Financieel perspectief “Duurzame stad”

In het Beleidsakkoord ‘Samen maken we de Stad’ is besloten om te investeren in verstedelijking en duurzaamheid om de stad zo nog toekomstbestendiger, natuurlijker en veiliger te maken. In februari 2019 heeft het college besloten om de gemeentelijke duurzaamheidsambities te organiseren in vier duurzaamheidsopgaven: duurzame mobiliteit, energietransitie, klimaatadaptatie en biodiverse vergroening, circulaire economie en afval. Sindsdien zijn de volgende vijf hoofdopgaven opgenomen in het Financieel Perspectief Duurzame Stad (FPDS):

Met de investeringen in duurzaamheidsopgaven draagt Leiden bij aan verscheidene Global Goals van de Verenigde Naties:

Om de vijf opgaven financieel mogelijk te maken is structureel 3 miljoen per jaar beschikbaar gesteld en is in 2019 het eerste FPDS opgesteld. Daarin wordt met een periode van 10 jaar vooruit gekeken omdat de tijdshorizon en ambities op het gebied van duurzame verstedelijking een lange adem vergen. Het doel van het FPDS is om jaarlijks een integraal inhoudelijk en vooral financieel beeld te bieden van de invulling van de ambities uit de opgave. Voor elk van de vijf hoofdopgaven van het FPDS wordt geschetst waar de investeringen op gericht zijn en hoe deze bekostigd worden. Onderdeel daarvan is de inzet van de reserve Duurzame stad voor de periode tot en met 2030. Het FPDS is daarmee een middel om overzicht te hebben op de financiën, risico’s en kansen van de ambities rondom de duurzame stad. De vijf hoofdopgaven voor een duurzame stad hebben een sterke inhoudelijke relatie, in het FPDS worden ze toch ook apart beschouwd om het inzicht per thema scherp te houden en de relatie met bestuurlijke portefeuilles goed in beeld te kunnen brengen. Ook de relatie met de programmabegroting wordt zo gelegd.

Het nu voorliggende FPDS heeft als doel om het vorige financieel perspectief te actualiseren door aan te geven waar de plannen voor de verschillende opgaven zijn gewijzigd, zowel financieel als inhoudelijk. De Uitvoeringsbesluiten en Uitvoeringsprogramma’s die zijn ontwikkeld hebben de gelden vanuit het fonds Duurzame Stad als financiële kaders gebruikt. Dat betekent dat er geen grote wijzigingen plaatsvinden in de claim vanuit het fonds.

Voor deze tweede actualisatie van het FPDS betekent het dat er is gekozen voor een hoofdzakelijk instrumentele update met een aantal verschuivingen in de planning. De belangrijkste aandachtspunten bij de actualisatie van het FPDS 2021 zijn hieronder weergegeven.

Onrendabele toppen verstedelijkingsprojecten

In het FPDS is een reservering opgenomen voor de dekking van niet rendabele projecten. Dit gaat in de periode 2021-2025 om incidenteel 3,5 miljoen en structureel om 500.000 per jaar. Omdat deze middelen structureel beschikbaar zijn kunnen zij (grotendeels) worden benut om kapitaallasten te dekken en zo mogelijk een grotere investering dekken. Wanneer de bovengenoemde middelen in het FPDS-Verstedelijking maximaal kunnen worden benut voor het dekken van investeringen, ontstaat een investeringsvolume van €14,3 miljoen met langjarige verplichtingen en daarnaast is een incidenteel investeringsvolume van €4 miljoen beschikbaar. In de reserve Grondexploitaties en reserve Herontwikkeling Stationsgebied is daarnaast – rekening houdend met opbrengsten uit erfpacht en grondverkoop tot 2025 – in totaal nog eens ruim €13 miljoen beschikbaar.

Elk voorjaar worden de business cases van alle projecten in de portefeuille Duurzame Verstedelijking en daarmee samenhangende ongedekte investeringen geactualiseerd en in één overzicht geplaatst, zodat positieve en negatieve resultaten met elkaar in verband kunnen worden gebracht. De conclusie in het FPDS van vorig jaar was dat onvoldoende middelen beschikbaar waren voor het dekken van alle tekorten op gebiedsontwikkeling. Om die reden is het afgelopen jaar flink ingezet op het aanspreken van externe financieringsmogelijkheden, vooral via de Regeling Woningbouwimpuls van BZK. En met succes, want Leiden heeft 14 miljoen aan subsidies toegekend gekregen voor de projecten Lammenschansstrip, Wernink en het Stationsgebied. Met deze subsidies is in het FPDS 2021 rekening gehouden, waardoor ook een completer beeld kon worden gevormd van de bekostiging van de totale verstedelijkingsopgave. Daarover is de nodige informatie toegevoegd in het hoofdstuk ‘Verstedelijking’.

Deel aanvullende bekostiging ingevuld: verstedelijking – nota kostenverhaal

Begin 2021 is de nota kostenverhaal afgerond. Onderdeel van de nota kostenverhaal is de werkwijze bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen. Deze werkwijze houdt in dat als standaardbepaling in de anterieure overeenkomst met private initiatiefnemers van bouwplannen wordt opgenomen dat zij een bijdrage à €4.800,- per woningbouwequivalent doen, met uitzondering van middenhuurwoningen, waarvoor een bijdrage van €3.600,- geldt. De bijdragen worden gestort in de reserve Duurzame Stad, waarmee nagenoeg de gehele taakstelling voor het financieel perspectief is ingevuld. Na besluitvorming door de raad medio 2021 is de verwachting dat de eerste stortingen in 2022 zullen plaatsvinden.

In het voorgaande Financieel Perspectief Duurzame Stad is reeds verwerkt dat om de modal shift en de doelen voor duurzame mobiliteit te bereiken de gemeente de opbrengsten vanuit de hogere parkeertarieven via het FPDS investeert in de stad, en met name in duurzame mobiliteit.

Hiermee is nagenoeg de gehele taakstelling vanuit het FPDS ingevuld.

Regionale samenwerking op de opgave energietransitie

Binnen de opgave energietransitie zal vanaf 2021 regionaal worden samengewerkt om gezamenlijk betaalbare en duurzame warmte uit de Rotterdamse haven via het transportnetwerk (WarmtelinQ+) te kunnen gaan benutten, hiervoor is incidenteel € 900.000 vrijgespeeld vanuit de gereserveerde middelen voor de energietransitie vanuit latere jaren.

Vrijval kapitaallasten: Leiden Verbindt

Leiden Verbindt is onderdeel van het maatregelenpakket ‘Oude Lijn plus Knooppunten’ van het programma MoVe van de MRDH. Dit pakket werkt toe naar een reeks startbesluiten in het kader van het MIRT, zodat de formele MIRT-verkenning kan starten in de tweede helft van 2021. Deze MIRT-verkenning vraagt de komende jaren om de dekking van plankosten. Vorig jaar is besloten die plankosten voor 2021 (500.000) te dekken uit het FPDS. Het voorstel is de vrijval van kapitaallasten uit het FPDS dit jaar (480.000) in te zetten voor de dekking van een deel van deze plankosten. Daarmee zijn de plankosten tot medio 2022 gedekt. Voor de investeringen en vervolgplankosten voor Leiden Verbindt zal buiten het FPDS gekeken moeten worden.

Reserve Duurzame Stad

Het geactualiseerde verloop van de in de reserve Duurzame stad beschikbare middelen met een doorkijk tot 2030 is opgenomen in bijlage van het FPDS.

Reserve duurzame stad

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Beginstand reserve duurzame stad

4.449.458

948.148

153.694

204.265

145.248

105.176

       

Dotatie:

      

Dotatie reserve duurzame stad

3.000.000

3.000.000

3.000.000

3.000.000

3.000.000

3.000.000

Dotatie Integraal Waterketenplan

533.178

511.233

489.287

489.287

489.287

489.287

Dotatie modal shift

630.000

1.260.375

1.260.375

1.260.375

1.260.375

1.260.375

Dotatie vrijval kapitaallasten 2021

84.445

82.000

171.000

304.000

-159.000

 

Begrote dotatie reserve duurzame stad

4.247.623

4.853.608

4.920.662

5.053.662

4.590.662

4.749.662

       

Aanvullende bekostiging :

      

Bijdrage ruimtelijke ontw. private partijen

-

144.000

450.000

600.000

600.000

600.000

Ruimtereservering energie revolverend

-

-

-

-

6.945

15.619

Aanvullende bekostiging:

-

144.000

450.000

600.000

606.945

615.619

       

Kredieten (kapitaallasten begroot):

      

Verstedelijking

-

65.608

65.139

64.670

64.202

63.733

Duurzame mobiliteit

-

102.196

190.332

376.089

586.540

653.369

Energietransitie

-

277.302

279.151

290.679

294.837

303.634

Klimaatadaptatie

-

102.367

179.466

552.870

614.701

935.648

Circulaire economie

-

36.954

36.954

36.954

184.975

184.975

Overige kapitaallasten (ivm vrijval)

742.855

532.511

723.924

281.592

-142.400

 

Kapitaallasten FPDS

742.855

1.116.937

1.474.966

1.602.854

1.602.854

2.141.359

       

Exploitatie FPDS

      

Verstedelijking

750.000

615.000

615.000

520.000

370.000

370.000

Duurzame mobiliteit

1.100.000

830.000

350.000

150.000

150.000

150.000

Energietransitie

2.821.078

1.525.125

1.300.125

1.150.125

1.050.125

850.125

Klimaatadaptatie

795.000

410.000

285.000

214.700

214.700

214.700

Circulaire economie

790.000

545.000

545.000

545.000

500.000

500.000

Exploitatie FPDS

6.256.078

3.925.125

3.095.125

2.579.825

2.284.825

2.084.825

       

Reserveringen

      

Reservering verstedelijking - incidenteel

750.000

750.000

750.000

750.000

500.000

 

Reservering verstedelijking - investeringen

   

500.000

500.000

500.000

Reservering - energietransitie investeringsbudget

   

280.000

350.000

420.000

Reserveringen

750.000

750.000

750.000

1.530.000

1.350.000

920.000

       

Eindstand reserve

948.148

153.694

204.265

145.248

105.176

324.273