Ga naar boven

Inleiding

Voor de periode 2018-2021 zullen binnen het programma Jeugd en Onderwijs de volgende beleidsinhoudelijke thema's een belangrijke rol spelen:

Jeugd
Zoals in de jaarrekening aangegeven is helaas in 2016 inderdaad gebleken dat het tempo van de (rijks)bezuinigingen op het jeugdhulpbudget niet in balans zijn met de vraag naar jeugdhulp. Dit heeft er toe geleid dat er na de zomer extra budget is vrijgemaakt voor knelpunten en is er bovendien het Tijdelijk Fonds Jeugdhulp ingesteld, bedoeld om een versnelling mogelijk te maken van de transformatie. We zetten in op preventie en snel signaleren van problemen, zodat we inzet van duurdere zorg kunnen voorkomen. De Jeugd- en Gezinsteams (JGT's) spelen een cruciale rol om dit voor elkaar te krijgen. Zij zijn vaak het eerste aanspreekpunt en ondersteuner voor de gezinnen. Binnen de JGT's is inzet van het maatschappelijk werk van belang om jeugdigen en gezinnen zo snel mogelijk te helpen weer zelfstandig te functioneren. Daarom wordt voorgesteld hiervoor na 2017 structureel geld beschikbaar te stellen.

Prognoses van het TWO jeugdhulp laten zien dat we ook de komende jaren nog niet uitkomen met het rijksbudget. Inzet is nu dit eind 2020 voor elkaar te krijgen. We hebben hiervoor meer tijd nodig. Gemeenten kunnen zelf beperkt aan de knoppen draaien. Zo hebben gemeenten de verplichting om continuïteit van zorg te leveren, zodat zorgtrajecten die vóór de decentralisaties zijn ingezet langdurig kunnen doorlopen. Het zijn hier vaak dure trajecten die daarmee een aanzienlijk beslag leggen op het budget. Daarnaast hebben gemeenten beperkt invloed op doorverwijzigingen, omdat dit ook rechtstreeks door bijvoorbeeld huisartsen gebeurt. We hebben daarom meer tijd nodig om de bezuinigingen op te vangen, nauw samen te werken en afspraken te maken over verwijzingen en inzet van zorg. Zodat we ook op de langere termijn de jeugd en gezinnen in deze regio de zorg kunnen bieden die nodig is.

Door het portefeuillehoudersoverleg Maatschappij van Holland Rijnland (HR) wordt de ernst van het tekort op het budget voor de jeugdhulp onder de aandacht gebracht van de staatssecretaris en de Tweede Kamer. HR is een zogenaamde nadeelregio. Niet alleen werkt het verdeelmodel nadelig uit voor HR, ook het wegvallen van de extra provinciale middelen maakt dat het budget een groot tekort laat zien.

Leiden sluit zich ook aan bij de lobby van de G32 en de VNG, die zich er hard voor maken dat het Rijk een transformatiefonds inricht, waar gemeenten met een tekort een beroep op kunnen doen om de transformatie in een realistischer tijdsbestek te kunnen realiseren.

Onderwijsbeleid
Een forse bezuiniging op het onderwijskansenbudget dreigt al een paar jaar door een andere verdeling van het rijksbudget over de gemeenten. Daarnaast is er ook al jaren een discussie op landelijk niveau over de indicatie van de zogenaamde gewichtenpeuters. Indien er een nieuwe definitie gehanteerd gaat worden, zullen er volgens de nieuwe definitie in Leiden veel minder kinderen tot de doelgroep behoren. Beide effecten tezamen zullen een bijzonder groot effect hebben op het rijksbudget dat de gemeenten ontvangen. Een afname van het onderwijskansenbudget van 30 of 40 procent is dan aan de orde. Op basis van een evaluatie van de voorgaande beleidsperiode wordt nieuw beleid geformuleerd en verschillende scenario's uitgewerkt, zodat we een keuze kunnen maken zodra het budget definitief bekend is. Een van de scenario's bevat ook aanvulling met eigen middelen. Samen met andere middelgrote gemeenten voeren we een lobby richting rijk voor een verdeling die recht doet aan wat gemeenten in het verleden hebben opgebouwd.

Onderwijshuisvesting
Kennisstad Leiden en het Programma Duurzaamheid zijn kernambities van Leiden. Om hieraan invulling te kunnen blijven geven is het op orde houden van de schoolgebouwen en gymnastieklokalen een minimale vereiste. Door factoren zoals stedenbouwkundige inpassingsproblemen, monumentenstatus en stijgende bouwkosten die niet zijn verdisconteerd in de normkostensystematiek van de VNG, is er voor meerdere door de gemeente gehonoreerde scholenbouwprojecten te weinig budget om de uitvoering hiervan mogelijk te maken.

Samen met een aantal andere gemeenten maakt Leiden bij de Rijksoverheid duidelijk dat de gehanteerde normkostensystematiek in geen enkele verhouding meer staat tot de daadwerkelijke bouwkostenontwikkeling. Het Rijk zou voor deze taak extra budget beschikbaar moeten stellen. 

In 2015 is besloten de investeringskosten van de nieuwbouw VMBO-SCOL te dekken uit de post eenmalige voorzieningen onderwijs. Dit heeft geleid tot een tekort op dit budget in 2017. Door het budget in 2018 en 2019 incidenteel te verlagen met twee keer € 225.000 wordt het budget voor 2017 aangevuld.